.
Wprowadzenie
Historia
Położenie i Klimat
Lecznictwo Uzdrowiskowe
Zabytki Kultura Krajoznawstwo
Tradycje Uzdrowiskowe
Żartobliwie o Konstancinie
Stefan Żeromski
Obory kolebka Konstancina
Monika Żeromska - Wieczna Młodość
Powrót ...

HISTORIA KONSTANCINA
spisał Józef Hertel.


Tradycje Uzdrowiskowe

Już na wstępie tworzenia Konstancina jego twórcy wydali rekomendujący go folder w 1902 r., w którym czytamy słowa jak z bajki: "Przeczyste, przepojone balsamiczną wonią topniejącej na słońcu żywicy powietrze, owiane zewsząd zapachami sąsiednich pól i łąk, ciche pogwary borów iglastych... wartka głęboka Jeziorka i urocza wstęga Wierzbny - oto czym matka natura wyposażyła Konstancin."
O urokach Konstancina - krajobrazu, stylowej architekturze i walorach leczniczych rozpisywały się: "Kurier Warszawski", "Tygodnik Ilustrowany", "Wieś Ilustrowana". Twórcom stylowej architektury Konstancina ze słynnym rekreacyjnym "Kasynem" w parku angielskim na czele - patronowała zasłużona rodzina budowniczych Warszawy i Konstancina hrabiów Collona-Czosnowskich -Władysława - ojca z synami - Bronisławem -architektem i Tadeuszem - inżynierem budowlanym. Między innymi bardzo sympatyczny reportaż z Konstancina zamieściły: "Tygodnik Ilustrowany" i "Wieś Ilustrowana". Warto przytoczyć jej pochwałę z r. 1910: "krajobraz, wygody i komfort stawiają Konstancin na czele, a jak twierdzą powagi lekarskie - posiada ta urocza miejscowość wszelkie dane, by stać się stacją klimatyczną i uzdrowiskiem...". Tymi powagami lekarskimi wśród twórców Konstancina z Zarządu Towarzystwa Akcyjnego byli: dr Roman Skowroński i dr Józef Laskowski.
Obiekty stylowej architektury w otaczających je pięknych ogrodach i lasach zyskały przydomek - Konstancin - miasto - ogród. Obok eleganckich prywatnych rezydencji powstające pensjonaty takie jak: "Biruta", "Leliwa", "Kaprys", "Mon Repos" o ambicjach leczniczych - po uzyskaniu Statutu Uzdrowiska w 1917r. - stanowiły unikalny zespół zabytkowy Konstancina.
W pierwszych latach naszego stulecia powstaje Sanatorium dra Frenkla w Chylicach, Zakład Przyrodoleczniczy "Hugonówka" w Skolimowie na granicy Konstancina.
Funkcje rekreacyjno-kulturalne pełniło "Kasyno" z atrakcjami plaży nad przeczystą Jeziorka z białym wiślanym piaseczkiem. Funkcje rekreacyjne Uzdrowiska, liczny napływ letników i amatorów niedzielnego wypoczynku powodowały modę na Konstancin.
Coraz więcej instalowało się w Konstancinie poza finansierą, kupcami, przemysłowcami, dygnitarzami rządowymi i dyplomatami także ludzi kultury i sztuki. Dyplomaci nazywali Konstancin z francuskiego - "Konstantin les Bains" - czyli Konstancin-Zdrój.
Tradycje artystyczne Konstancina tworzyli od r. 1903 - Aleksander Mann -malarz i grafik z żoną Janiną - poetką, Adam Karasiński - muzyk, Ludomir Różycki -kompozytor, rodzina Karnickich -wokalno-muzyczna, Zdzisław Jasiński - malarz, Stanisław Jackowski - rzeźbiarz. W r. 1927 powstał w Skolimowie Dom Aktora Weterana "Skolimów".
Tu mieszkał i tworzył w latach dwudziestych Stefan Żeromski, a w latach trzydziestych Wacław Gąsiorowski. Tu powstało słynne osiedle profesorskie im. Kasy Mianowskiego w willi "Anna". Wacław Gąsiorowski był ponadto wyjątkowym gospodarzem Konstancina jako jego sołtys - rozpisał bowiem subskrypcję pożyczki inwestycyjnej na rozwój Gminy Skolimów-Konstancin. Jemu to oraz znanemu lekarzowi warszawskiemu i właścicielowi willi "Szumin" w Konstancinie Dr Bronisławowi Wejnertowi - zawdzięczamy inicjatywę rozwoju Konstancina jako uzdrowiska. Ich program budowy w Parku Zakładu Przyrodoleczniczego, Domu Zdrojowego, Pijalni Wód Leczniczych - został zatwierdzony przez Radę Sołectwa pod przewodnictwem sołtysa Gąsiorowskiego w r. 1938. Wybuch wojny udaremnił te plany.
Podczas okupacji rezydowali w Konstancinie dygnitarze hitlerowscy. Mieszkańcy byli represjonowani i wysiedlani. Jedynymi akcentami nadziei była działalność okupacyjna żołnierzy AK.
Po upadku Powstania Warszawskiego Konstancin stał się wielką sypialnią mieszkańców zburzonej Warszawy. Podupadły podczas wojny zabytkowy Konstancin, ulega znacznej dewastacji powojennej, destrukcyjnej gospodarki komunalnej.
Obok zasłużonego szpitala "Tabity" powstają w Konstancinie następne szpitale: - po zburzonym w Warszawie - Szpital Św. Ducha z prof. Filińskim, Szpital Chirurgii Kostnej z prof. Grucą, Stołeczny Zespół Rehabilitacji Narządu Ruchu prof. Weissa z kompleksem szpitali w Konstancinie na Królewskiej Górze, w Chylicach. Lokują się tu również oddziały rehabilitacji: Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Inwalidów, Instytutu Reumatologii z Domem Sue Ryder, Lecznicy Ministerstwa Zdrowia oraz Szpital Uzdrowiskowy - Filia Uzdrowiska Nałęczów a następnie Państwowego Przedsiębiorstwa "Uzdrowisko - Konstancin".

 

Autor : Józef Hertel członek stowarzyszenia Autorów "ZAIKS", nr.leg: 1539F, wszelkie prawa zastrzeżone