. |
|
HISTORIA
KONSTANCINA
spisał
Józef Hertel.
|
|
Tradycje
Uzdrowiskowe
|
Już na wstępie tworzenia Konstancina jego twórcy wydali
rekomendujący go folder w 1902 r., w którym czytamy słowa
jak z bajki: "Przeczyste, przepojone balsamiczną wonią
topniejącej na słońcu żywicy powietrze, owiane zewsząd zapachami
sąsiednich pól i łąk, ciche pogwary borów iglastych... wartka
głęboka Jeziorka i urocza wstęga Wierzbny - oto czym matka
natura wyposażyła Konstancin."
O urokach Konstancina - krajobrazu, stylowej architekturze
i walorach leczniczych rozpisywały się: "Kurier Warszawski",
"Tygodnik Ilustrowany", "Wieś Ilustrowana".
Twórcom stylowej architektury Konstancina ze słynnym rekreacyjnym
"Kasynem" w parku angielskim na czele - patronowała
zasłużona rodzina budowniczych Warszawy i Konstancina hrabiów
Collona-Czosnowskich -Władysława - ojca z synami - Bronisławem
-architektem i Tadeuszem - inżynierem budowlanym. Między
innymi bardzo sympatyczny reportaż z Konstancina zamieściły:
"Tygodnik Ilustrowany" i "Wieś Ilustrowana".
Warto przytoczyć jej pochwałę z r. 1910: "krajobraz,
wygody i komfort stawiają Konstancin na czele, a jak twierdzą
powagi lekarskie - posiada ta urocza miejscowość wszelkie
dane, by stać się stacją klimatyczną i uzdrowiskiem...".
Tymi powagami lekarskimi wśród twórców Konstancina z Zarządu
Towarzystwa Akcyjnego byli: dr Roman Skowroński i dr Józef
Laskowski.
Obiekty stylowej architektury w otaczających je pięknych
ogrodach i lasach zyskały przydomek - Konstancin - miasto
- ogród. Obok eleganckich prywatnych rezydencji powstające
pensjonaty takie jak: "Biruta", "Leliwa",
"Kaprys", "Mon Repos" o ambicjach leczniczych
- po uzyskaniu Statutu Uzdrowiska w 1917r. - stanowiły unikalny
zespół zabytkowy Konstancina.
W pierwszych latach naszego stulecia powstaje Sanatorium
dra Frenkla w Chylicach, Zakład Przyrodoleczniczy "Hugonówka"
w Skolimowie na granicy Konstancina.
Funkcje rekreacyjno-kulturalne pełniło "Kasyno"
z atrakcjami plaży nad przeczystą Jeziorka z białym wiślanym
piaseczkiem. Funkcje rekreacyjne Uzdrowiska, liczny napływ
letników i amatorów niedzielnego wypoczynku powodowały modę
na Konstancin.
Coraz więcej instalowało się w Konstancinie poza finansierą,
kupcami, przemysłowcami, dygnitarzami rządowymi i dyplomatami
także ludzi kultury i sztuki. Dyplomaci nazywali Konstancin
z francuskiego - "Konstantin les Bains" - czyli
Konstancin-Zdrój.
Tradycje artystyczne Konstancina tworzyli od r. 1903 - Aleksander
Mann -malarz i grafik z żoną Janiną - poetką, Adam Karasiński
- muzyk, Ludomir Różycki -kompozytor, rodzina Karnickich
-wokalno-muzyczna, Zdzisław Jasiński - malarz, Stanisław
Jackowski - rzeźbiarz. W r. 1927 powstał w Skolimowie Dom
Aktora Weterana "Skolimów".
Tu mieszkał i tworzył w latach dwudziestych Stefan Żeromski,
a w latach trzydziestych Wacław Gąsiorowski. Tu powstało
słynne osiedle profesorskie im. Kasy Mianowskiego w willi
"Anna". Wacław Gąsiorowski był ponadto wyjątkowym
gospodarzem Konstancina jako jego sołtys - rozpisał bowiem
subskrypcję pożyczki inwestycyjnej na rozwój Gminy Skolimów-Konstancin.
Jemu to oraz znanemu lekarzowi warszawskiemu i właścicielowi
willi "Szumin" w Konstancinie Dr Bronisławowi
Wejnertowi - zawdzięczamy inicjatywę rozwoju Konstancina
jako uzdrowiska. Ich program budowy w Parku Zakładu Przyrodoleczniczego,
Domu Zdrojowego, Pijalni Wód Leczniczych - został zatwierdzony
przez Radę Sołectwa pod przewodnictwem sołtysa Gąsiorowskiego
w r. 1938. Wybuch wojny udaremnił te plany.
Podczas okupacji rezydowali w Konstancinie dygnitarze hitlerowscy.
Mieszkańcy byli represjonowani i wysiedlani. Jedynymi akcentami
nadziei była działalność okupacyjna żołnierzy AK.
Po upadku Powstania Warszawskiego Konstancin stał się wielką
sypialnią mieszkańców zburzonej Warszawy. Podupadły podczas
wojny zabytkowy Konstancin, ulega znacznej dewastacji powojennej,
destrukcyjnej gospodarki komunalnej.
Obok zasłużonego szpitala "Tabity" powstają w
Konstancinie następne szpitale: - po zburzonym w Warszawie
- Szpital Św. Ducha z prof. Filińskim, Szpital Chirurgii
Kostnej z prof. Grucą, Stołeczny Zespół Rehabilitacji Narządu
Ruchu prof. Weissa z kompleksem szpitali w Konstancinie
na Królewskiej Górze, w Chylicach. Lokują się tu również
oddziały rehabilitacji: Centrum Kształcenia i Rehabilitacji
Inwalidów, Instytutu Reumatologii z Domem Sue Ryder, Lecznicy
Ministerstwa Zdrowia oraz Szpital Uzdrowiskowy - Filia Uzdrowiska
Nałęczów a następnie Państwowego Przedsiębiorstwa "Uzdrowisko
- Konstancin". |
|
